Torleiv Aslesson Strand 1850-1932 – Frå Ål til Amerika

Spelemannen Tolleiv Aslesson Strand ble født 11.07. 1850 i Ål i Hallingdal, og han gikk bort i USA i 1932. Han var gift med Hedvig, opprinnelig frå København (vi kjenner ikkje etternavnet hennes). Barn: Sigrid …— gm H.G. Olsson, ingen barn.

«Den fyrste Ola og Tolleiv lære av var Asle-Knut (1794—1881)», skriver Hans Nestegard i ein artikkel i Spelemannsbladet nr 1 1953, -«uppigarde på Strand som var beste spelemannen i øvre Hallingdal i si tid. Dei var nære skyldfolk». Og det gir nok mening at dei lærte av Asle-Knut reint tidsmessig. Torleiv lærte også spel av Knut Skøro, opprinneleg frå Hol.
I Folk og fortid i Hol kan vi lese om da Ola og Torleiv Strand reiste til Amerika: «Ola og Tolleiv Strond reiste til Amerika. Skoren var på Strond då dei reiste. Ola hadde sett seg i vogna og heldt på køyre av stad. Best det var steig han ur og kom attende, — dei truddje det var for å seia noko viktig til sine. Nei, han gjekk burt til Skøren og nemnde eit par slåttar, at dei måtte han lære i frå seg, so dei ikkje vorto gløymde! Og so for han — til Amerika!». Det er da ikkje sannsynlig at Tolleiv satt i vogna, siden han dro til Amerika før Ola.

Torleiv Strand dro til Kristiania, og jobbet på mekanisk verkstad frå 1870-73, med andre ord i det han fylte 20 år. Dette forklarer hvorfor han ikkje har satt spor etter seg som spelemann i Hallingdal. Han gikk på Horten tekniske fagskole, og deretter fire år på verkstad i Oslo. Tolleiv dro aleine til New York i 1878 eller 1879, og jobbet som ingeniør ved Hydaulic Works. Ola A Strand kom etter på egen hand i 1880, men de dro begge tilbake til Ål for å bygge Vangensmia i 1882. Tolleiv skal ha dratt tilbake til Amerika igjen etter bare noen få år. Han var da bosatt i Harrisburg, Penn. Tolleiv konstruerte store damp- og pumpemaskiner.

torleiv strand usa
Strand sammen med ukjent spelemann, USA.

Torleiv Strand lærte i likhet med Ola spel av Sevat Tønder da han var i Oslo. Tønder, oppr Thon, frå Vats i Ål. Ola A Strand fortalte følgjande om broren Torleiv til Arne Bjørndal: «Nordfjorden» va ein slått som kom te’ seinare. Tolleiv Olson Strand, bror min, hadde lært « Nordfjorden» hjå Sevat Tønder, der Myllarguten ofte vanka; de’ va i Oslo. E’ høyrde’n inkje tå Skårin og Asle Øyno d.æ. Han likna ‘kje hallinglæte, han hev eit anna drag. Han va liti areleis enn våre låtta.»
Vi vet at Tolleiv og Hedvig Strands dotter tok fiolinutdanning der borte i USA, men vi vet ikkje om hun spilte hardingfele.
I forhold til Tolleiv Strands aktivitet som spelemann i Amerika har vi fire bilder som tjener som dokumentasjon:

Kappleik 13. juni 1918 – Chippewa Falls, Wisconsin.

torleiv strand Kappleik 13. juni 1918 - Chippewa Falls, Wisconsin
Vinnar: Harald Smedal
Bak:
1. Osten Einung
2. Paul Hansson
3. Kittil Kittelson (Kjetil ”Charlie” Kjetilson)
4. Sveinung T. Innleggen (Chicago, IL)
5. Dagny Andrea Veum Quisling
6. Halvor Solum
7. Helge Toresen (Dentybow, MN)
8. Tolleif Strand (Chippewa Falls, WI)
Framme:
1. Olav Ormbreck
2. Bjørgulv Bjørnaraa
3. Harald Smedal (Mc Farland, WI)
4. Knut Helland
5. Gunnar Helland
6. Sveinung Braaten

Kappleik 1921 – Mt. Horeb, Wisconsin, USA

torleiv strand mt horeb 1921
• Vinnarar:
• Eilef Smedal og Harald Smedal
• Bak:
• 1. Sjur Bjortveit (Chicago, IL)
• 2. Helge Thyresen (Dentybow, MN) (Helge Torson)
• 3. John Gudvangen (Chicago, IL)
• 4. I. G. Nordgaard (Setesdal)
• 5. Olav Smedal (Albert Lea, MN)
• 6. Sveinung T. Innleggen (Chicago, IL)
• 7. Gunnar Helland (Chippewa Falls, WI)
• Framme:
• 1. Tolleif Strand (Chippewa Falls, WI)
• 2. Eilef Smedal (La Crosse, WI)
• 3. Harald Smedal (Mc Farland, WI)
• 4. Dagny Andrea Veum Quisling (Madison, WI)
• 5. Hans Fykerud d.y. (Stougthon, WI)
• 6. Bjørgulv Bjørnaraa (Wanke, MN)

Kappleik Crookston, Minnesota, USA 1923

torleiv strand Kappleik Crookston, Minnesota, USA 1923
Bak:
1. Tollef Strand (Tolleif Strand)
2. Kittil Kittelson (Kjetil «Charlie» Kjetilson)
3. Gunnar Helland
4. Sveinung T. Innleggen
5. Kolbein Ornes
Framme:
1. Bjørn Tveitbakk, Rysstad, Setsdal
2. Sveinung Braathen
3. Bjørgulv Bjørnaraa
4. Olav Ormbreck
5. Helge Torson (Helge Thoresen)

Alle bilder og opplysningene om dem: Telemark museum

 

Legg att eit svar

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com logo

Du kommenterer no med WordPress.com-kontoen din. Logg ut /  Endre )

Google photo

Du kommenterer no med Google-kontoen din. Logg ut /  Endre )

Twitter-bilde

Du kommenterer no med Twitter-kontoen din. Logg ut /  Endre )

Facebook-foto

Du kommenterer no med Facebook-kontoen din. Logg ut /  Endre )

Koplar til %s