Olav Tidemannsson Hagen 1887 – 1975.

Olav Tidemannsson Hagen ble født 23.08. 1887 og døde i 1975. Foreldrene hans var Tidemann Eiriksson Stranden Bøygardshagen og Ragnhild Halvorsdtr. Kitilsplass. Ragnhilds bror, Ola Halvorsson Kitilsplass Aall 1845.—var i unge år ein dugande lausdansar. I eit samvær på Rimehaugen gjorde han såpass til hallingkast at nokre plankar oppe på slindane fall ned. Faren til Olav var husmann i Bøygardshagen. Dei hadde eit par kyr, og leiga var eit par dagars arbeid på garden. Då Bøygardshagen vart seld kring 1925, fekk Tidemann Eiriksson Stranden Bøygardshagen med seg stugu, og sette ho opp nede i Gjøta. Timann Hagens bestemødre var:
Sissel Olsdtr. Helling Stranden 27.02. 1819—1902
Foreldre: Ola Olsson Helling Hellingstølen og Guri Nilsdtr. Holto.
og:
Kari Ivarsdtr. Prestlien Kitilsplass 06.02. 1808—1900
Foreldre: Ivar Bjørnsson Gudbrandsrud (Nes) Prestlien og Kristi Larsdtr. Kitilsplass

olav timann hagen sp

Olav var ugift. I følge Ål bygdebok var han i Amerika frå 1910 til 1930, men i en artikkel i Spelemannsbladet i 1967 opplyser han at han dro til Amerika som syttenåring, og at han var der borte i 24 år: i følgje ham sjølv dro han da altså allereie i 1905, og kom ikkje tilbake til Ål før i 1929. Bygdeboka opplyser at han var farmar i Nortwood, ND og i Canada, men i Spelemannsbladet sier han kun at han bodde i Amerika, og ikkje i Canada. Han var uansett smed og hovslagar der borte. På bildet med Helge Stupa sitter han med hardingfele, og han forteller i et intervju i avisen Fremtiden at han deltok på én kappleik der borte i Canada. Broren Eirik Tidemannsson Bøygardshagen 07.01. 1884—1954, reiste til Noonan, ND, trolig før Olav. Olav skal ha kjøpt ei Røo-fele da han kom heim, og seinare ei fele laga av Kjetil Flatin. Han skal visst ha kunne lese notar.

stupa timann

Timann og Helge Stupa, enten i Amerika eller i Canada.

Helge Stupa reiste til Amerika i 1903. Han kom til Spring Grove, Minnesota i april og arbeidet for Edvard Kuarve om sommeren og gikk på skole om vinteren. Våren 1904 reiste Stupa så til Kindred. N. Dak. og arbeidet for Sam Ottis. Neste vår kom han til Hatton hvor han arbeidet i omegnen til om høsten, da han reiste ut på en konsertturne gjennom Nord Dakota. Våren 1906 arbeidet Helge for hallingen Peder Jørgensen ved Leeds N. Dakota. Alle disse stedene er ganske nære Northwood North Dakota hvor Olav Timann Hagen bodde. Våren 1910 reiste Stupa og ti andre til Canada og tok seg regjeringsland i nærheten av det nåværende Fosterton, Sask. Vi vet ikke om Timann Hagen bodde i nærheten av Stupa der borte i Canada.

Nr 246 olav timann hagen per sataslåtten opsata

Olav Timann Hagen ytterst til høgre med Per Sataslåtten ved sia tå seg. Dei jobber på gården til forfattaren og ordførar i Ål, Lars Opsata.

Olav reiste heim att, og budde i loftet i Gjøta, som broren Eirik hadde kjøpt. Han dreiv med pelsdyr. I følgje Arnfinn Bøygard jobbet han også på sagbruket nedenfor Gullhaga. Då Gjøta vart seld, flytte Olaf til ei stugu vest for Øyno. Olav laga om lag 20 feler.

Du kan høyre svært mange opptak med Hagen online i Ål bygdebok si lydsamling:
Hagen i Ål bygdearkiv

Lærte låtter av mor si
Om hvorfor han valgte å bli spelemann skriver han i Spelemannsbladet: «Det er vel ikkje mange som kan svara slik som eg på dette spørsmålet. Det var nok ho mor som var skuld i det. Ho var so flink te å tralle og låte med kjafte, og det var det som sette kveiken i meg. Det var ikkje lenge før eg fekk meg ei fele, og serleg glede hadde eg av den dei åri eg var i Amerika. Men også etter eg kom heimatt har eg hatt mykje hygge av fela, og har jamvel delteke på kappleikar, endå om ikkje premiane har vorte so mange, er det morro lell. Å vera tilstades der fela læt, er vel det gildaste av alt»

timann

Ifølge Magne Myhren var det delvis Olav Timann Hagens fortjeneste at Myhren kom saman med Sataøen. I heftet til CD’en hans skriver han «Det var i Ål og Torpo eg lærde spela då me budde der 1949-53, og der var mange spelemenn på den tid. Då eg vart tvangsflutt åt Skurdalen – ei øydemark frå spelemannssynstad – våren 1953, miste eg det jamlege samveret mcd desse spelemennene. Det vart eit sårt sakn <…>. Han forteller videre at Olav T. Hagen og Kristian Øvrevollseie sendte han innspillinger. Han skriver at han fikk låttene Raske Jørønd og den han kaller Moreguten II etter opptak med Hagen.

fylkeskapp vestenfor

Kappleik påå 50-tallet. Fra venstre: Sigurd Kvåle, Olav Sataslåtten, John Fylken, Lars
Skjervheim, Olav Vestenfor og Olav Foss. Bak: Lars Haugen, Martin Opheim,
Olav Sire, Magne Mvhren, Kare Kleven, Engebret Ødegaard og Nils Stubberud.

Myhren forteller videre i boka Spelemenn frå Voss og Hardanger: «Ein dag eg sat saman med Knut Dekko og Olav T. Hagen, kom samtalen inn på andre spelemenn i bygda. Båe oppmoda meg til å vitja Sevat Sataøyn (1892-1962). Sevat skulle vera so god til å læra ifrå seg. «Han er no meisteren her han», sa Olav. At han var god spelemann, visste eg, og litt kjende var me. Han hadde sett tagget i bogen min, og eg kaupte jamt strengjer hjå honom. (Sevat Sataøyn dreiv urmakarforretning på Sundre, han måta.) Eg eva meg likevel ei stund før eg torde gå heim til Sevat. Eg syntest han kunne vera noko
arrogant, og det vart sagt at han var ein svært streng læremeister. Difor var eg forferdeleg nervøs den mai-kvelden i 1952 då eg banka på hjå Sevat Sataøyn. Han tok hjarteleg imot meg og spelte for meg i mange timar. Betre spelemann hadde eg ikkje høyrt til den dag. Men streng var han og gav meg ein nokså hard medfart med same. Alt eg hadde streva og lært, fall i grus. Eg var djupt såra og vonbroten då eg sykla heim den kvelden. Men det skulle ikkje gå meir enn ein månad før eg kom att. Sidan var eg der så ofte eg kunne gjennom ungdomsåra».

timanndekko

Knut Dekko og Timann Hagen

Ola Baggegard lærte iflg Jens A. Myro bort ein lauslått som vart kalla “Baggen” til Olav Timannhagen. Ola Sevatsson Baggegard 01.01. 1856— Ug. FT 1900: ”alm. gaardsarbeide dagarbeider”. Ukjend lagnad. Lærar Lars Skrindo skildra sundagsstemning i Votndalen slik: “Baggen gjekk på Baggegardsberget og bles på bukkehorn.” Ola S. Baggegard er på to av premielistene til “Hallingluren” i 1890-åra. Han spelte prillarhorn. (Oppl. av Eilif Gundersen.)

Olav Timann Hagen forteller før enkelte låtter kven han har dei frå på et opptak spilt inn på Sundre i 1967:
«Gammel springar etter Morgeuten» – lært av Knut Dekko.
«Springar etter Ola Dekko». Han er usikker på om denne er etter Dekko eller Hellinghaugen.
«Halling etter Nils Holto».
«Er’e knivadn sløv te bite»: Timanhagen lærte denne av Sigrid Hansebråta før ho reiste til Amerika i 1905, Sigrid Torsteinsdtr. Hansebråten 29.09. 1886— Sigrid reiste til Am. 1904: Hatton, ND.
«Hølje Plassen», som var stor danser og gjerne skulle ha denne låtten. Han bodde på Torpo i 1967, ov var da 90 år.
«Asle Øyno» (oppstilt Asle Myro): moren til Timann Hagen tralla denne.
«Anker», som mor hans tralla. Mor hans fortalde Hagen at gomo hans hadde sagt: «Me gjentudn me likte’n Anker, me»: dette er spelemannen Anker Richter frå Ål.
Asle Strond, lært av Lars Tollefsen Strand
Åsheimen, lært av Truls Ørpen
Moreguten:» spelte svært mykje her uppe i Ål, han var ein svært god dansespelemann».

timannsataslåtten

Tiamannhagen og Olav Sataslåtten, Ål rundt ’68.

Komplett låtteliste Olav Timann Hagen:

Olav Timann Hagen NFS , spelt inn av Brager i Ål 1964-1967
1. Anker
2. Asle Myro
3. Asle Øyno
4. Asle-Knut
5. Baggen
6. Basken
7. Bondetampen
8. Botolv Eilevstølen
9. Brennheiten
10. Brudemarsj
11. Bruremarsj
12. Bråta-Per
13. Brøtingen
14. Dalehalling
15. Den namnlause
16. Den som rulla ette gølve
17. Duft
18. Fløværingen
19. Fuglen
20. Fuglen
21. Fykeruden
22. Gauken
23. Godværsdagen
24. Gofalåtten
25. Gomolåtten Kåtereiar
26. Goværsdagen
27. Grimelien
28. Gro Gudmundsrud
29. Gro Holto
30. Grålysingen
31. Halling
32. Halling
33. Halling
34. Halling
35. Halling
36. Halling etter Sortebergen
37. Halling etter Thor Grimsgard
38. Halling etter Ørpen
39. Hallingstugu
40. Hardtre-Per
41. Hasalåtten
42. Hildalen
43. Holingsvalsen
44. Huttemetu, vesle Kari Ru
45. Hølje Plassen
46. Ikkje sutra eg, og ikkje gret eg – –
47. Jeger – Sjugurd
48. Kanusen
49. Kjednbarn
50. Kjepphesten
51. Kjetil Geiterygg
52. Knausen
53. Kongsberg for år sida
54. Kristi Vangen
55. Krullafuru
56. Kvanneberger´n
57. Leinin
58. Leiste-Hølje
59. Linkom – Sara
60. Låtten hass Tor
61. Markensmåndagen
62. Marta Onstad
63. Masurka
64. Masurka
65. Moreguten ( Moreguten )
66. Myreguten
67. Napperen
68. Nils Holto
69. Nilseguten
70. Nitten hundre og fem
71. No må du vera leug og spræk, for no er det siste l
72. Nordfjordingen
73. Numedølen
74. Ola heite guten min
75. Prestegangaren
76. Ragnhild Brunsvald
77. Randi – Anbjørg
78. Randi Brunsvald
79. Raske – Jørand
80. Reinlender
81. Reinlender
82. Reinlender etter Thor Grimsgard
83. Rotnheims – Knut
84. Rotnheimsmordaren
85. Rukkedølen
86. Sevlin
87. Sigrid
88. Silkegulen
89. Sjugurd i peise
90. Sjur i dammen
91. Skaralåtten
92. Skinntrøya
93. Skjelleruden
94. Skripalåtten
95. Skruven
96. Skålevalsen
97. Skårelåtten
98. Slidringen
99. Springar
100. Springar
101. Springar
102. Springar
103. Springar
104. Springar
105. Springar
106. Springar
107. Springar
108. Springar etter Asle Øyno
109. Springar etter Jørn Hilme
110. Springar etter Knut Strand
111. Springar etter Mosafinn
112. Springar etter Olav A. Øyno
113. Springar frå Hol
114. Storebrøtin
115. Storelåtten
116. Store-Vetle-Per
117. Stranda-låtten
118. Stundom er mi kjerring god, – –
119. Sumbrien
120. Sylkjegulen
121. Sølve-Knut
122. Søsterslått nr. 1
123. Søsterslått nr. 2
124. Toingen
125. Valdreskvelven
126. Vals
127. Vals
128. Vals etter Per Hesla, Gol
129. Vesle – Dekken
130. Veslegarden
131. Vestligarden
132. Vinekrosspolka (?)
133. Vistegarden
134. Å ha du kje hoppa, so hoppa du no
135. Ådnegarden
136. Åsheimen

Ål bygdearkiv, spelt inn 1967
1 Gamal springar etter Moreguten
2 Springar etter Ola Dekko
3 Systerslått 1
4 Systerslått 2
5 Sjugurd i peise
6 Hasalåtten (Solmøy Gamle Guro)
7 Spr e Ådngardsgute (Vassåren Baggen Spr e Skjellerud)
8 Goffalåtten
9 Sliringen
10 Springar
11 Spr e Ola Dekko (Låtten hass Tor)
12 Om Ola Dekko
13 Spretten
14 Bråta-Per 2
15 Halling e Nils Holto
16 Skjellerud’n
17 Toingen (Veksaren)
18 Grimeliden (Markensmåndagen)
19 Sigrid Hansebråta (Era knivadn)
20 Rukkedølen
21 Sumbreien
22 Hølje Plassen
23 Asle Øyno (oppstilt Asle Myro)
24 Asle Øyno-lått ( Kåte-Reiar)
25 Anker
26 Kvannebergen s (H e Tor Grimsgard)
27 Asle Strond (Asle Øyno)
28 Åsheimen (e Truls Ørpen)
29 Spr e Ola Ådngard
30 Den som rulla etter golve
31Moreguten

timannjpg

Olav Timann Hagen deltok på følgende kappleiker:
1952
Kappleik Sigdal (Kilde: Thomsen, Aust vest)
Klasse A
1. premie:
Nils Stubberud
Halvor Klonteig
Kittil Flaglien
2. pr
Sverre Eggerud

Klasse B
1. premie
Ole Hiåsen
Gunnar Stubberud
2. premie:
Herman Enderud
Olav Mohagen
Hans Haugen
Kåre Kleven
Engebret Ødegård (Drolsum)
Per Enderud
Knut Dekko, Ål
Olav T Hagen, Ål
3. premie:
Martin Opheim, Nesbyen
Knut Ellefsrud

1956
Landskappleiken Kongsberg (Kilde: Norsk Tidend 1956.06.30)
Klasse A
1. premie:
Kjetil Løndal 228p
Hølje Vårstulen 225p
Bjarne Herrefoss 223p
Einar Løndal 220p
Jens Amundsen 217p
Hauk Buen 214p
Hølje Landsverk 212p
2. premie:
Olav Løndal 206p
Nils Stubberud 203p
Olav Bergland 201p
Knut Ufs 198p
Olav Vestenfor 190p
Olav Bø 189p

Klasse B
1. premie:
Jon Lunden 176p
Olav Øyråker 173p
Bernt Balchen 171p
2.premie:
Olav Flåto, Håvin 160p
Halvdan Øyberg, Flesberg 158p
Finn Vabø, Bergen 157p
Sigurd Hovda, Hovin 153p
Egil Åsdalen, Notodden 152p
3.premie:
Olav Flåto, Tinn 140p
Olav Øyaland, Tinn 138p
Sverre Eggerud, Rollag 136p
Knut Lien, Tinn 135p
Kjell Evju, Flesberg 130p
4.premie:
Kåre Kleven, Krødsherad 108p
Bernhard Bruvik, Hordaland 102p

Eldste klasse
1. premie:
Anders Innleggen 150p
2. premie:
Knut Dekko, Ål 126p
Anders Olsen, Setesdal 118p
Anders Stubberud, Sigdal 112p
3. premie:
Gudleik Kirkevoll, Sigdal 98p
4. premie:
Olav Timann Hagen, Ål 92p pluss 1 lut i vandreskjold fra Laget for folkemusikk

Yngste klasse
1. premie:
Sveinung Kvåle, Voss 166p pluss vandrepokal Laget for folkemusikk til odel og eie pluss gavepremie: fra Spelemannsbladet
Gunnar Innleggen, Bø 162p
2. premie:
Magne Myhren, Hallingdal, 138p
Jan Marthinsen, Kongsberg, 13 år, ekstrapremie:
1960
Fykerud-kappleik Kongsberg (Kilde: Avisoppslag)
Fykerud-klassen
1) Olav Løndal
2) Kittil Løndal
3) Hauk Buen
Minnemedalje og premie:
4) Jens Amundsen
5) Bjarne Herrefoss
7) Nils Stubberud
8) Anders Buen, Jondalen
9) Halvor Klonteig, Drolsum
10) Steingrim Haukjem
11) Olav Øyaland
12) Knut Lien, Tinn
13) Torstein Feten, Gransherad
14) Engebret Ødegård, Drolsum

Klasse over 60 år
2. premie:
Nils Klonteig, Tinn
Olav Timann Hagen, Ål
3. premie:
Knut Dekko, Ål
Andreas Finsrud, Vikersund
Nils Lie, Sigdal
Kristoffer Bjørnsrud, Kongsberg

ål spel og dansarlag

Øving spel- og dansarlaget rundt ’68. Fv Hagen, LeifRygg, Sataslåtten, Skrindo, Bjørn Lien, Nils Gjeldokk og Olav Sire

Klasse A
1. premie:
Hølje Wårstulen
2. premie:
Olav Flåto, Hovin og Thor Homleid, Drangedal

Klasse B
1. premie:
Gunnar Innleggen
Leif Aasane, Kongsberg
Bjarne Øen, Kongsberg
2. premie:
Thorbjørn Brataas, Flesberg
Olav Myrland, Gvarv
Thorbjørn Wårstulen, Gransherad>
3. premie:
Halvor Hegna, Bø
Ingolf Winheim, Sunnfjord
Ambros Hjartsjø, Notodden
Halvor Hegg, Notodden
Jens Nilsen, Arendal
Nils Klonteig junior, Tinn
Gunvald Winaasen, Vikersund

Stevnets yngste deltaker: Knut Buen, fikk ekstrapremie:
Dommere var Kristiane Lund, Hølje Landsverk, Anund Haugan, Heddal og Thorstein Grøbakk, Notodden.

Hallingdal fylkeslag kappleik Bygdahall, Hol mars 1969 (Kilde: Drammens Tidende 1969.03.25)
Dommere: Jørgen Hegge, Valdres, Nils Gjeldokk og Olav Vestenfor
Klasse A
1. premie:
Knut Myrann; Nesbyen
2. premie:
Jens Myro
Olav Sire, Torpo

Klasse B
1. premie:
Sigurd Skrindo, Ål
2. premie:
Eilev Stave, Ål
Olav Sletten, Ål
Hans Lien, Gol

Klasse D
2. premie:
Olav Timann Hagen (82 år gammel).

 

Legg att eit svar

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com logo

Du kommenterer no med WordPress.com-kontoen din. Logg ut /  Endre )

Google photo

Du kommenterer no med Google-kontoen din. Logg ut /  Endre )

Twitter-bilde

Du kommenterer no med Twitter-kontoen din. Logg ut /  Endre )

Facebook-foto

Du kommenterer no med Facebook-kontoen din. Logg ut /  Endre )

Koplar til %s